Γλωσσάριο
Όροι για την ιδιωτικότητα, την ασφάλεια και τα κοινωνικά δίκτυα — σύντομα και με απλά λόγια.
Α
- Άδειες εφαρμογώνΟι άδειες εφαρμογών καθορίζουν σε τι επιτρέπεται να έχει πρόσβαση μια εφαρμογή στο smartphone σου, όπως κάμερα, μικρόφωνο, τοποθεσία, επαφές ή φωτογραφίες.
- Αίτημα φιλίαςΈνα αίτημα φιλίας είναι μια πρόσκληση σύνδεσης με κάποιον σε ένα δίκτυο. Ισχύει μόνο όταν το άλλο άτομο συμφωνήσει.
- Αλγόριθμος ροής (feed)Ο αλγόριθμος ροής είναι λογισμικό που αποφασίζει ποιες αναρτήσεις δείχνει ένα κοινωνικό δίκτυο και με ποια σειρά, βάσει σημάτων όπως η δραστηριότητά σου.
- Αναφορά περιεχομένουΗ λειτουργία αναφοράς σου επιτρέπει να ειδοποιείς τους συντονιστές για αναρτήσεις, προφίλ ή μηνύματα που παραβαίνουν τους κανόνες ή σε ανησυχούν.
- Ανοιχτός κώδικας (open source)Ο ανοιχτός κώδικας (open source) αφορά λογισμικό με δημόσια διαθέσιμο πηγαίο κώδικα, υπό άδεια που επιτρέπει σε όλους τη χρήση, την τροποποίηση και τη διάδοσή του.
- Αντίδραση emojiΜια αντίδραση emoji σου επιτρέπει να ανταποκριθείς σε μια ανάρτηση ή ένα μήνυμα με ένα άγγιγμα, χωρίς γραπτό, ως γρήγορο σημάδι συμφωνίας ή συναισθήματος.
- ΑνωνυμοποίησηΗ ανωνυμοποίηση αλλάζει τα δεδομένα ώστε να μην συνδέονται πλέον με συγκεκριμένο πρόσωπο. Τα πραγματικά ανώνυμα δεδομένα δεν υπάγονται πια στον ΓΚΠΔ.
- Αποθηκευμένες αναρτήσεις (σελιδοδείκτες)Οι αποθηκευμένες αναρτήσεις είναι μια προσωπική λίστα υπενθύμισης: βάζεις αναρτήσεις στην άκρη για να τις ξαναβρείς, χωρίς να τις μοιραστείς ή να τις σχολιάσεις.
- Αποθήκευση στο cloudΗ αποθήκευση στο cloud είναι χώρος στους διακομιστές ενός παρόχου, όπου δημιουργείς αντίγραφα, συγχρονίζεις ή μοιράζεσαι αρχεία από κάθε συσκευή μέσω διαδικτύου.
- Αποκλεισμός στιγμιότυπων οθόνηςΟ αποκλεισμός στιγμιότυπων οθόνης εμποδίζει μια εφαρμογή να καταγράφεται σε στιγμιότυπα και βίντεο οθόνης, συνήθως σε ευαίσθητες οθόνες όπως η σύνδεση ή οι πληρωμές.
- Αποκλεισμός χρήστηΟ αποκλεισμός χρήστη κόβει την επαφή: ανάλογα με την υπηρεσία, δεν μπορεί να σου γράφει, να στέλνει αιτήματα ή να βλέπει το περιεχόμενό σου — εσύ έχεις τον έλεγχο.
- Αρχείο APKΈνα αρχείο APK είναι το πακέτο εγκατάστασης μιας εφαρμογής Android. Περιέχει κώδικα, πόρους και υπογραφή και εγκαθίσταται χωρίς κατάστημα εφαρμογών.
- Αρχείο ICSΤο αρχείο ICS είναι αρχείο ημερολογίου σε μορφή iCalendar, που επιτρέπει την ανταλλαγή ραντεβού μεταξύ εφαρμογών ημερολογίου, προγραμμάτων email και ιστότοπων.
- Αυτόματη μετάφρασηΗ αυτόματη μετάφραση κάνει τις αναρτήσεις και τα μηνύματα σε ξένες γλώσσες αναγνώσιμα με ένα πάτημα – γι’ αυτό το κείμενο στέλνεται σε υπηρεσία μετάφρασης.
Β
Γ
- ΓΚΠΔ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων)Ο ΓΚΠΔ (GDPR) είναι ο κανονισμός της ΕΕ που προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα. Ορίζει πότε επιτρέπεται η επεξεργασία τους και ποια δικαιώματα έχουν τα άτομα.
- Γονική συναίνεσηΗ γονική συναίνεση είναι η έγκριση των γονέων ώστε παιδιά και έφηβοι να χρησιμοποιούν μια διαδικτυακή υπηρεσία και να επεξεργάζονται τα δεδομένα τους.
Δ
- Δεδομένα EXIFΤα δεδομένα EXIF είναι πρόσθετες πληροφορίες μέσα σε αρχεία φωτογραφιών, όπως ώρα λήψης, μοντέλο κάμερας, ρυθμίσεις έκθεσης και συχνά η τοποθεσία GPS.
- ΔημοσκόπησηΜια δημοσκόπηση θέτει μια ερώτηση με πολλές πιθανές απαντήσεις για να ψηφίσουν οι άλλοι, π.χ. σε μια ανάρτηση, ένα story ή μια συνομιλία.
- Διαδικτυακή απάτη (scam)Η διαδικτυακή απάτη είναι εξαπάτηση στο διαδίκτυο που αποσπά χρήματα, δεδομένα ή πρόσβαση – π.χ. με ψεύτικα καταστήματα, δήθεν δώρα ή ρομαντικές απάτες.
- Διαδικτυακή παρακολούθηση (online tracking)Διαδικτυακή παρακολούθηση είναι η καταγραφή της συμπεριφοράς σου σε ιστότοπους και εφαρμογές, συχνά μεταξύ παρόχων, για προφίλ π.χ. στοχευμένης διαφήμισης.
- Διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying)Διαδικτυακός εκφοβισμός είναι η επανειλημμένη προσβολή, ταπείνωση, απειλή ή απομόνωση ατόμων μέσω ψηφιακών μέσων, όπως κοινωνικά δίκτυα ή εφαρμογές μηνυμάτων.
- Διαρροή δεδομένωνΣε μια διαρροή δεδομένων, προσωπικά δεδομένα περιέρχονται σε μη εξουσιοδοτημένα χέρια ή χάνονται, π.χ. λόγω κυβερνοεπίθεσης, εσφαλμένης ρύθμισης ή απλού λάθους.
- Διαφήμιση βάσει περιεχομένου (contextual advertising)Η διαφήμιση βάσει περιεχομένου εμφανίζει διαφημίσεις που ταιριάζουν με το περιεχόμενο γύρω τους και όχι με ένα προφίλ για σένα και τη συμπεριφορά σου.
- Δικαίωμα διαγραφήςΤο δικαίωμα διαγραφής (άρθρο 17 ΓΚΠΔ) σού επιτρέπει να ζητάς από οργανισμό τη διαγραφή των προσωπικών σου δεδομένων, αν πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις.
- Δικαίωμα διόρθωσηςΤο δικαίωμα διόρθωσης βάσει του άρθρου 16 ΓΚΠΔ σού επιτρέπει να ζητάς τη διόρθωση ανακριβών δεδομένων που σε αφορούν και τη συμπλήρωση ελλιπών.
- Δικαίωμα πρόσβασης (άρθρο 15 ΓΚΠΔ)Το δικαίωμα πρόσβασης του άρθρου 15 ΓΚΠΔ σού επιτρέπει να μάθεις αν ένας οργανισμός επεξεργάζεται δεδομένα σου, ποια έχει και γιατί, και να λάβεις αντίγραφο.
- Δίκτυο TorΤο δίκτυο Tor δρομολογεί τις συνδέσεις μέσω πολλών κρυπτογραφημένων κόμβων, ώστε η online δραστηριότητά σου να συνδέεται δυσκολότερα με τη διεύθυνση IP σου.
- Δωμάτιο φωνήςΈνα δωμάτιο φωνής είναι ένα μόνιμο σημείο συνάντησης στο διαδίκτυο, όπου οι άνθρωποι μιλούν και γράφουν παράλληλα, χωρίς να χρειάζεται να καλέσει κανείς κανέναν.
Ε
- Ειδοποίηση pushΜια ειδοποίηση push είναι ένα μήνυμα που μια εφαρμογή ή ένας ιστότοπος στέλνει ενεργά στη συσκευή σου, ακόμη και όταν δεν την έχεις ανοιχτή εκείνη τη στιγμή.
- Εκτελών την επεξεργασία (ανάθεση επεξεργασίας)Ο εκτελών την επεξεργασία είναι πάροχος υπηρεσιών, π.χ. εταιρεία φιλοξενίας, που επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα για λογαριασμό και βάσει εντολών άλλου οργανισμού.
- Ελαχιστοποίηση δεδομένωνΕλαχιστοποίηση δεδομένων σημαίνει ότι συλλέγονται και αποθηκεύονται μόνο όσα προσωπικά δεδομένα χρειάζονται πραγματικά για συγκεκριμένο σκοπό, και τίποτα παραπάνω.
- Έλεγχος γεγονότων (fact check)Ο έλεγχος γεγονότων εξετάζει με πηγές αν ένας ισχυρισμός ισχύει και βοηθά να βάζεις στη σωστή διάσταση ψευδείς πληροφορίες και φήμες στο διαδίκτυο.
- Έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA)Με τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) αποδεικνύεις στη σύνδεση ποιος είσαι με δύο διαφορετικούς τρόπους, π.χ. κωδικό πρόσβασης και κωδικό εφαρμογής.
- Ένδειξη ανάγνωσηςΗ ένδειξη ανάγνωσης ενημερώνει τον αποστολέα ότι το μήνυμά του άνοιξε, συχνά ως ένα τικ ή μια σημείωση όπως «Διαβάστηκε».
- Έννομο συμφέρονΤο έννομο συμφέρον είναι νομική βάση του ΓΚΠΔ. Επιτρέπει επεξεργασία χωρίς συγκατάθεση, εφόσον δεν υπερισχύουν τα δικαιώματα των θιγόμενων ατόμων.
- Επίθεση ωμής βίας (brute-force)Σε μια επίθεση ωμής βίας, εγκληματίες δοκιμάζουν με αυτοματοποιημένα εργαλεία τεράστιο αριθμό κωδικών ή κλειδιών, μέχρι να ταιριάξει ένας συνδυασμός.
- Επισήμανση (@-mention)Η επισήμανση χρησιμοποιεί το σύμβολο @ για να παραπέμψει σε άλλο άτομο σε μια ανάρτηση ή ένα σχόλιο και συνδέει το κείμενο με το προφίλ του.
- Επισκέπτες προφίλΟι επισκέπτες προφίλ είναι άτομα που έχουν δει το προφίλ σου. Κάποια δίκτυα δείχνουν μόνο αριθμούς, άλλα και ονόματα – σημαντικό είναι να το ξέρεις από πριν.
- Εποπτεία περιεχομένου (content moderation)Η εποπτεία περιεχομένου είναι ο έλεγχος αναρτήσεων σε online πλατφόρμες, ώστε να εντοπίζεται, να αφαιρείται ή να περιορίζεται παράνομο ή αντικανονικό υλικό.
- Ευπάθεια μηδενικής ημέρας (zero-day)Μια ευπάθεια μηδενικής ημέρας είναι ένα κενό ασφαλείας που μπορούν να εκμεταλλευτούν επιτιθέμενοι πριν το μάθει ο κατασκευαστής ή υπάρξει διαθέσιμη ενημέρωση.
Ζ
Η
Κ
- Κακόβουλο λογισμικό (malware)Το κακόβουλο λογισμικό (malware) έχει σχεδιαστεί για να κατασκοπεύει κρυφά δεδομένα, να βλάπτει συσκευές ή να δίνει πρόσβαση σε επιτιθέμενους, από ιούς έως spyware.
- Κανόνες κοινότητας (community guidelines)Οι κανόνες κοινότητας είναι οι κανόνες συμπεριφοράς μιας πλατφόρμας: ορίζουν τι επιτρέπεται, τι όχι και τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση παράβασης.
- Κατάληψη λογαριασμούΣτην κατάληψη λογαριασμού κάποιος αποκτά μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στον λογαριασμό σου και δρα στο όνομά σου – συνήθως με κλεμμένους κωδικούς ή phishing.
- Κατάσταση onlineΗ κατάσταση online δείχνει αν κάποιος είναι ενεργός τώρα – συνήθως ως πράσινη τελεία ή «τελευταία φορά online». Την ορατότητά σου πρέπει να την ορίζεις εσύ.
- Κλοπή ταυτότηταςΣτην κλοπή ταυτότητας, εγκληματίες χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα άλλου ατόμου για αγορές, συμβάσεις ή τον έλεγχο λογαριασμών στο όνομά του.
- Κοινή χρήση οθόνηςΗ κοινή χρήση οθόνης σου επιτρέπει να δείχνεις στους άλλους, σε κλήση ή ζωντανή μετάδοση, τι υπάρχει στην οθόνη σου, ολόκληρη ή ένα μόνο παράθυρο.
- Κοινοποίηση τοποθεσίαςΚοινοποίηση τοποθεσίας σημαίνει να λες σε άλλους πού βρίσκεσαι τώρα, π.χ. ως χάρτης σε μια συνομιλία, μία φορά ή ως ζωντανή ροή.
- Κοινωνική μηχανική (social engineering)Η κοινωνική μηχανική περιγράφει κόλπα απατεώνων που χειραγωγούν άτομα ώστε να αποκαλύψουν δεδομένα, να στείλουν χρήματα ή να δώσουν πρόσβαση σε λογαριασμούς.
- Κοινωνικό δίκτυοΈνα κοινωνικό δίκτυο είναι διαδικτυακή υπηρεσία όπου οι άνθρωποι δημιουργούν προφίλ, συνδέονται μεταξύ τους και μοιράζονται αναρτήσεις, φωτογραφίες ή μηνύματα.
- Κρυπτογράφηση από άκρο σε άκροΚρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο σημαίνει ότι ένα μήνυμα το διαβάζουν μόνο αποστολέας και παραλήπτης· ακόμη και ο πάροχος βλέπει μόνο ακατάληπτα δεδομένα.
- Κρυπτογράφηση μεταφοράς (TLS)Η κρυπτογράφηση μεταφοράς (TLS) προστατεύει από υποκλοπή τα δεδομένα μεταξύ της συσκευής σου και ενός διακομιστή· οι ιστότοποι με TLS ξεκινούν με https://.
- Κωδικός QRΟ κωδικός QR είναι ένας τετράγωνος κώδικας από μαύρες και λευκές κουκκίδες, που αποθηκεύει πληροφορίες όπως έναν σύνδεσμο και διαβάζεται με κάμερα smartphone.
Μ
- Μέσα κοινωνικής δικτύωσηςΤα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι υπηρεσίες όπου οι χρήστες δημοσιεύουν, σχολιάζουν, μοιράζονται οι ίδιοι περιεχόμενο – από κοινωνικά δίκτυα ως πλατφόρμες βίντεο.
- ΜεταδεδομέναΤα μεταδεδομένα είναι δεδομένα για δεδομένα: για παράδειγμα πότε, πού και με ποια συσκευή τραβήχτηκε μια φωτογραφία ή ποιος έστειλε μήνυμα σε ποιον και πότε.
- Μετακβαντική κρυπτογραφίαΜετακβαντική κρυπτογραφία λέγονται μέθοδοι κρυπτογράφησης και υπογραφής σχεδιασμένες να αντέχουν επιθέσεις από ισχυρούς μελλοντικούς κβαντικούς υπολογιστές.
- Μηνύματα που εξαφανίζονταιΤα μηνύματα που εξαφανίζονται διαγράφονται μόνα τους από τη συνομιλία μετά από ορισμένο χρόνο, ώστε οι συζητήσεις να μην μένουν αποθηκευμένες για πάντα.
- Μία προβολήΗ Μία προβολή επιτρέπει στον παραλήπτη να ανοίξει μια φωτογραφία ή ένα βίντεο μόνο μία φορά· μετά δεν μπορεί να εμφανιστεί ξανά στη συνομιλία.
- Μικρές αγγελίεςΟι μικρές αγγελίες είναι σύντομες online καταχωρίσεις όπου κυρίως ιδιώτες πουλούν, χαρίζουν ή ανταλλάσσουν μεταχειρισμένα αντικείμενα. Πώς να εντοπίσεις απάτες.
Ο
Π
- Παιχνίδι συνομιλίαςΈνα παιχνίδι συνομιλίας είναι ένα μικρό κοινό παιχνίδι μέσα στο messenger – π.χ. μια ερώτηση που όλοι απαντούν κρυφά, πριν αποκαλυφθούν οι απαντήσεις.
- Παραπληροφόρηση (fake news)Η παραπληροφόρηση είναι ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες που διαδίδονται σκόπιμα για να εξαπατήσουν ή να βλάψουν. Στην καθημερινή γλώσσα λέγεται συχνά fake news.
- Πολιτική απορρήτουΗ πολιτική απορρήτου εξηγεί ποια προσωπικά δεδομένα επεξεργάζεται ένας πάροχος, για ποιον σκοπό και με ποια νομική βάση, και ποια δικαιώματα έχεις πάνω σε αυτά.
- Πράξη για τις ψηφιακές αγορές (DMA)Η Πράξη για τις ψηφιακές αγορές (DMA) είναι κανονισμός της ΕΕ για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Υποχρεώνει τους λεγόμενους ελεγκτές πρόσβασης σε δίκαιους όρους.
- Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA)Η Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) είναι κανονισμός της ΕΕ. Από το 2024 υποχρεώνει τις διαδικτυακές πλατφόρμες σε εργαλεία αναφοράς και διαφάνεια.
- Πρόγραμμα διαχείρισης κωδικών πρόσβασηςΈνα πρόγραμμα διαχείρισης κωδικών αποθηκεύει κρυπτογραφημένα τα στοιχεία σύνδεσής σου σε ένα σημείο, δημιουργεί ισχυρούς κωδικούς και τους συμπληρώνει για σένα.
- Προστασία δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό (privacy by design)Το privacy by design σημαίνει ότι η προστασία δεδομένων ενσωματώνεται σε τεχνολογίες και υπηρεσίες από την αρχή της ανάπτυξης, και δεν προστίθεται εκ των υστέρων.
Ρ
- Ρητορική μίσουςΡητορική μίσους είναι ο λόγος που υποτιμά ή προσβάλλει άτομα λόγω καταγωγής, θρησκείας, φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού ή αναπηρίας.
- Ροή (feed)Η ροή (feed) είναι η διαρκώς ανανεούμενη σειρά αναρτήσεων σε κοινωνικό δίκτυο: νέο περιεχόμενο από επαφές ή θέματα που ακολουθείς, το ένα μετά το άλλο.
Σ
- Σίγαση (mute)Η σίγαση χαμηλώνει τον τόνο ενός ατόμου ή μιας συνομιλίας: η σύνδεση μένει, αλλά λαμβάνεις λιγότερες ειδοποιήσεις και διακοπές.
- Σκοτεινή λειτουργία (dark mode)Η σκοτεινή λειτουργία είναι ρύθμιση προβολής με σκούρο φόντο και ανοιχτό κείμενο, εναλλακτική της φωτεινής προβολής σε πολλά συστήματα, εφαρμογές και ιστότοπους.
- ΣκούντημαΤο σκούντημα είναι ένας χαιρετισμός χωρίς λόγια: με ένα πάτημα δείχνεις σε ένα άτομο με το οποίο είσαι φίλος ότι το σκέφτεσαι – χωρίς κανένα μήνυμα.
- Στενοί φίλοιΟι «Στενοί φίλοι» είναι μια λίστα που διαμορφώνεις εσύ: οι αναρτήσεις αυτού του επιπέδου φαίνονται μόνο στα άτομα της λίστας, όχι σε όλο τον κύκλο σου.
- Συγκατάθεση σύμφωνα με τον ΓΚΠΔΗ συγκατάθεση είναι η ελεύθερη, ενημερωμένη και σαφής συμφωνία σου για την επεξεργασία των δεδομένων σου για συγκεκριμένο σκοπό, και μπορείς να την ανακαλέσεις.
- Συνάρτηση κατακερματισμού (hash)Μια συνάρτηση κατακερματισμού μετατρέπει οποιαδήποτε δεδομένα σε μια σύντομη τιμή σταθερού μήκους, ένα είδος ψηφιακού αποτυπώματος που αποκαλύπτει εύκολα αλλαγές.
- Σύνδεσμος στο βιογραφικό (Link-in-Bio)Το Link-in-Bio είναι μία σελίδα που συνδέεις στο προφίλ σου και συγκεντρώνει όλους τους σημαντικούς συνδέσμους σου – π.χ. ιστότοπο, κατάστημα ή κοινωνικά προφίλ.
- Συνεδρία (συνδεδεμένες συσκευές)Η συνεδρία είναι το διάστημα κατά το οποίο υπάρχει σύνδεση σε μια συσκευή. Κάθε συσκευή έχει τη δική της συνεδρία, που μπορείς να δεις και να τερματίσεις.
Τ
Υ
Φ
- Φορητότητα δεδομένωνΦορητότητα δεδομένων είναι το δικαίωμά σου (άρθρο 20 ΓΚΠΔ) να παίρνεις τα δεδομένα που έδωσες σε κοινή, μηχαναγνώσιμη μορφή και να τα πας σε άλλη υπηρεσία.
- Φούσκα φίλτρων (filter bubble)Η φούσκα φίλτρων δημιουργείται όταν αλγόριθμοι σου δείχνουν κυρίως περιεχόμενο που ταιριάζει με τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις σου, ενώ άλλες οπτικές χάνονται.
- Φωνητικό μήνυμαΈνα φωνητικό μήνυμα είναι μια σύντομη ηχογράφηση που στέλνεις σε μια συνομιλία και το άλλο άτομο ακούει όποτε το βολεύει.
Χ
- Χρονοκάψουλα (ψηφιακό μήνυμα στο μέλλον)Μια ψηφιακή χρονοκάψουλα είναι ένα μήνυμα στο μέλλον: το γράφεις σήμερα, ορίζεις ημερομηνία ανοίγματος και μόνο τότε γίνεται ορατό.
- Χρόνος οθόνηςΟ χρόνος οθόνης είναι ο χρόνος που περνάς σε smartphone, tablet ή υπολογιστή. Μετράει όχι μόνο πόση ώρα, αλλά και για ποιον σκοπό τα χρησιμοποιείς.
Ψ
- ΨευδωνυμοποίησηΗ ψευδωνυμοποίηση αντικαθιστά ονόματα και άλλα αναγνωριστικά με κωδικούς· η σύνδεση με το πρόσωπο γίνεται μόνο με πρόσθετες πληροφορίες που φυλάσσονται χωριστά.
- Ψεύτικο προφίλΈνα ψεύτικο προφίλ είναι λογαριασμός με επινοημένα ή κλεμμένα στοιχεία που παριστάνει ένα πραγματικό άτομο και χρησιμοποιείται συχνά για απάτη, spam ή παρενόχληση.
- Ψηφιακή κυριαρχίαΨηφιακή κυριαρχία σημαίνει ότι χρησιμοποιείς υπηρεσίες με δικούς σου όρους: ξέρεις πού βρίσκονται τα δεδομένα, ποιος έχει πρόσβαση και μπορείς να αλλάξεις πάροχο.
- Ψηφιακή προσβασιμότηταΗ ψηφιακή προσβασιμότητα σημαίνει ότι όλοι μπορούν να χρησιμοποιούν ιστότοπους και εφαρμογές, και άτομα με αναπηρίες όρασης, ακοής, κίνησης ή γνωστικής λειτουργίας.
A
C
- CatfishingCatfishing είναι η δημιουργία ψεύτικης ταυτότητας στο διαδίκτυο για να κερδηθεί η εμπιστοσύνη κάποιου, συχνά με κλεμμένες φωτογραφίες και φανταστική ιστορία.
- ClickbaitClickbait είναι εντυπωσιακοί τίτλοι ή μικρογραφίες που σε παρασύρουν να πατήσεις από περιέργεια, αλλά συχνά δεν κρατούν όσα υπόσχονται.
- Content CredentialsΤα Content Credentials είναι ψηφιακά υπογεγραμμένα στοιχεία προέλευσης σε ένα αρχείο: μπορούν να δείξουν πώς δημιουργήθηκε μια εικόνα και πώς επεξεργάστηκε έκτοτε.
- CookiesΤα cookies είναι μικρά δεδομένα που ένας ιστότοπος αποθηκεύει στον browser σου, π.χ. για να μένεις σε σύνδεση ή να θυμάται τις ρυθμίσεις σου σε κάθε επίσκεψη.
- CybergroomingΤο cybergrooming είναι όταν ενήλικες χτίζουν σκόπιμα εμπιστοσύνη με παιδιά και εφήβους στο διαδίκτυο για να τους χειραγωγήσουν ή να τους εκμεταλλευτούν σεξουαλικά.
D
- DeepfakeDeepfake είναι εικόνα, βίντεο ή ηχητικό απόσπασμα που δημιουργήθηκε ή αλλοιώθηκε με τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να μιμείται πειστικά ένα πραγματικό πρόσωπο.
- DoxingΤο doxing είναι η συλλογή και δημοσίευση ιδιωτικών στοιχείων ενός ατόμου, όπως η διεύθυνση, το τηλέφωνο ή ο χώρος εργασίας, συνήθως για εκφοβισμό ή έκθεση.
F
G
H
- HashtagHashtag είναι λέξη-κλειδί με το σύμβολο # μπροστά, που συνδέει μια ανάρτηση σε κοινωνικό δίκτυο με ένα θέμα και διευκολύνει την εύρεση σχετικών αναρτήσεων.
- HSTSΤο HSTS είναι μια οδηγία που δίνει ένας ιστότοπος στο πρόγραμμα περιήγησής σου: από την πρώτη επίσκεψη και μετά, σύνδεση μόνο μέσω κρυπτογραφημένου HTTPS.
- HTTPSΤο HTTPS είναι η κρυπτογραφημένη έκδοση του πρωτοκόλλου HTTP: το περιεχόμενο μεταξύ προγράμματος περιήγησης και ιστότοπου προστατεύεται από ανάγνωση ή αλλοίωση.
I
M
- MemeΈνα meme είναι μια εικόνα, ένα βίντεο ή ένα κείμενο, συνήθως χιουμοριστικό, που μοιράζεται, προσαρμόζεται και ξαναδουλεύεται ξανά και ξανά στο διαδίκτυο.
- MessengerΈνα messenger είναι υπηρεσία άμεσων μηνυμάτων: γράφεις σε άτομα ή ομάδες, στέλνεις φωτογραφίες και φωνητικά μηνύματα και κάνεις κλήσεις.
- ML-KEMΤο ML-KEM είναι μετακβαντική μέθοδος τυποποιημένη από το NIST, με την οποία δύο συσκευές συμφωνούν σε κοινό μυστικό κλειδί χωρίς να το στείλουν στο δίκτυο.
N
P
- PasskeyΤο passkey είναι ψηφιακό κλειδί σύνδεσης που αντικαθιστά τον κωδικό πρόσβασης: συνδέεσαι με δακτυλικό αποτύπωμα, αναγνώριση προσώπου ή PIN της συσκευής.
- PhishingΤο phishing είναι απάτη όπου εγκληματίες με ψεύτικα μηνύματα ή ιστότοπους ξεγελούν άτομα ώστε να δώσουν κωδικούς πρόσβασης, κωδικούς ή στοιχεία πληρωμής.
- Progressive web app (PWA)Μια progressive web app (PWA) είναι ένας ιστότοπος που εγκαθίσταται σαν εφαρμογή στην αρχική οθόνη ή στην επιφάνεια εργασίας και ανοίγει σε δικό του παράθυρο.
R
- RansomwareΤο ransomware είναι λογισμικό εκβιασμού: κρυπτογραφεί αρχεία ή κλειδώνει συσκευές, και οι εγκληματίες ζητούν λύτρα για να τα αποδεσμεύσουν.
- Reel (σύντομο βίντεο)Ένα Reel είναι σύντομο κάθετο βίντεο για κινητά, που εμφανίζεται συνήθως σε δική του ενότητα ενός κοινωνικού δικτύου με σάρωση και συχνά έχει μουσική ή ήχο.
S
- Sextortion (σεξουαλικός εκβιασμός)Το sextortion είναι εκβιασμός με ερωτικές φωτογραφίες ή βίντεο: οι δράστες απειλούν να τα δημοσιεύσουν και ζητούν χρήματα ή περισσότερο υλικό. Δεν φταις εσύ.
- Shadowban (κρυφός περιορισμός)Το shadowban είναι ένας κρυφός περιορισμός: οι αναρτήσεις ενός λογαριασμού σχεδόν δεν εμφανίζονται πια σε άλλους, χωρίς να ενημερωθεί το άτομο.
- SideloadingΤο sideloading σημαίνει εγκατάσταση μιας εφαρμογής απευθείας από αρχείο αντί για το επίσημο κατάστημα εφαρμογών· στο Android είναι συνήθως ένα αρχείο APK.
- SIM swappingΤο SIM swapping είναι απάτη όπου εγκληματίες μεταφέρουν τον αριθμό κινητού ενός θύματος σε SIM που ελέγχουν, για να υποκλέπτουν κωδικούς σύνδεσης από SMS.
- Social botΈνα social bot είναι αυτοματοποιημένος λογαριασμός που δημοσιεύει, κάνει «μου αρέσει» ή κοινοποιεί μόνος του και συχνά προσποιείται πραγματικό άτομο.
- SpamΤο spam είναι ανεπιθύμητη μαζική αποστολή, συνήθως διαφημίσεις, αλυσιδωτά μηνύματα ή απόπειρες απάτης, μέσω email, συνομιλίας ή σχολίων.
- Story (στα κοινωνικά δίκτυα)Ένα story είναι μια ανάρτηση με φωτογραφία ή βίντεο σε κοινωνικό δίκτυο, που μένει ορατή μόνο για περιορισμένο χρόνο, συχνά περίπου 24 ώρες, πριν εξαφανιστεί.
V
- VoIP / τηλεφωνία μέσω διαδικτύουΤο VoIP (Voice over IP) σημαίνει κλήσεις μέσω διαδικτύου: η φωνή ψηφιοποιείται και στέλνεται σε πακέτα δεδομένων αντί μέσω του κλασικού τηλεφωνικού δικτύου.
- VPN (εικονικό ιδιωτικό δίκτυο)Ένα VPN (εικονικό ιδιωτικό δίκτυο) δρομολογεί την κίνησή σου μέσα από μια κρυπτογραφημένη σήραγγα προς έναν διακομιστή, που την προωθεί στο διαδίκτυο.