Ýigrenç sözler (hate speech)
Ýigrenç sözler adamlary gelip çykyşy, dini, jynsy, jynsy ugry ýa-da maýyplygy ýaly aýratynlyklary sebäpli kemsidýän ýa-da olara hüjüm edýän diludyr.
Ýigrenç sözler näme?
Ýigrenç sözler adamlary haýsydyr bir topara hakyky ýa-da çaklanylýan degişliligi sebäpli kiçeldýän, kemsidýän ýa-da olara haýbat atýan, ýa-da olara garşy ýigrenji we zorlugy gozgaýan beýanatlara degişlidir. Nyşana alynýan adaty aýratynlyklara gelip çykyş, deri reňki, din, jyns, jynsy ugur ýa-da maýyplyk girýär. Ýeke-täk kesgitleme ýok; gözleg, kanun we platforma düzgünleri çäk geçirilýän ýerleri dürli çekýär.
Ýigrenç sözler we kanun
Her kemsidiji beýanat jenaýat däl, ýöne köp platforma ýigrenç sözleri peýdalanyş şertlerinde gadagan edýär. Germaniýada mazmuna baglylykda ýigrenji gozgamak (Volksverhetzung), kemsitmek ýa-da haýbat atmak ýaly jenaýatlar ulanylyp biler. Ýewropa Bileleşiginde Sanly Hyzmatlar Kanuny platformalardan bikanun mazmun barada habar bermegiň ýollaryny üpjün etmegi we kararlaryň sebäplerini görkezmegi talap edýär. Anyk mazmunyň bikanundygy hemişe aýry-aýry ýagdaýa bagly.
Näme edip bolýar
Ýigrenç sözleri paýlaşma, hatda gahar-gazapdan hem bolsa, sebäbi bu onuň ýetişligini artdyrýar. Senesi we baglanyşygy bilen ekran suratlary ýaly subutnamalary sakla we mazmuny platformada habar ber. Jenaýat edilen bolsa, polisiýa habar berip bilersiň, köp ýerde onlaýn hem. Täsir çekenler goldaw guramalaryndan, Germaniýada, meselem, HateAid-den kömek tapyp biler. Asuda garşy çykyş beýleki okaýjylara ýigrenjiň garşysyz galmaýandygyny görkezip biler.
Friendstime-da
Friendstime-da «ýigrenç sözler» şikaýat edýärkäň, meselem, postlar, teswirler, stories, profiller ýa-da habarlar üçin saýlap boljak sebäplerden biridir. Şikaýat moderasiýa topary alýar; ol ýerdäki kararlary awtomatiki däl-de, adamlar kabul edýär. Düzgünler bozulanda mazmun aýrylýar we hasaplar togtadylýar.
Köp berilýän soraglar
Ýigrenç sözler söz azatlygyna girýärmi?
Söz azatlygy ýiti we ýaramaz pikirleri hem goraýar, ýöne onuň çäkleri bar, meselem, kemsitmeler, haýbatlar ýa-da ýigrenji gozgamak barada. Platformalar peýdalanyş şertlerinde haýsy mazmuna rugsat bermeýändigini hem kesgitläp biler.
Ýigrenji teswirlere jogap bermelimi?
Bu şahsy karar. Ýigrenç ýaýradýan adamlar bilen göni jedeller seýrek netije berýär, ýöne asuda garşy çykyş beýleki okaýjylara ýetip biler. Subutnamalary saklamak we mazmuny habar bermek has möhümdir.
Degişli terminler
Degişli temalar
Friendstime bilen tanyş
Agza bolmak bir minut alýar we mugt.