Desinformatie (nepnieuws)
Desinformatie is onjuiste of misleidende informatie die bewust wordt verspreid om te misleiden of schade te veroorzaken, in de volksmond vaak nepnieuws genoemd.
Wat is desinformatie?
Desinformatie is onjuiste of misleidende inhoud die met opzet wordt verspreid, bijvoorbeeld om meningen te beïnvloeden, wantrouwen te zaaien of geld te verdienen. Ze wordt onderscheiden van misinformatie, die ook onjuist is maar zonder misleidende bedoeling wordt doorgegeven, bijvoorbeeld per ongeluk. De term nepnieuws (fake news) is gebruikelijk maar vaag, omdat hij ook wordt gebruikt om juiste berichtgeving die iemand niet bevalt in diskrediet te brengen.
Veelvoorkomende vormen en waarschuwingssignalen
Desinformatie kan volledig verzonnen zijn, maar vaker vermengt ze waarheid met onwaarheid: echte foto’s in de verkeerde context, ingekorte citaten, misleidende koppen of vervalste documenten. Ze speelt vaak in op sterke emoties zoals angst of verontwaardiging en spoort aan om snel te delen. Ook verzonnen experts, nepwebsites die bekende media nabootsen en door AI gegenereerde afbeeldingen of stemmen komen voor.
Zo controleer je inhoud
Voordat je deelt, loont een snelle check: wie zit er achter de bron, zijn er contactgegevens of een juridische vermelding, en melden andere betrouwbare media hetzelfde? Controleer de datum en de context, want oude foto’s duiken vaak op bij nieuwe gebeurtenissen. Een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht laat zien waar een foto voor het eerst verscheen. Factcheckteams ontkrachten veelgedeelde onjuiste berichten. In de EU verplicht de Digitaledienstenverordening zeer grote platforms om risico’s zoals desinformatie te beoordelen en te beperken.
Bij Friendstime
Op Friendstime kun je posts, reacties, stories en profielen melden en een reden kiezen, zoals “Misinformatie”; meldingen worden door mensen beoordeeld. Posts kunnen ook een factchecknotitie krijgen, bijvoorbeeld “Betwist” of “Misinformatie”. In de Android-app kunnen leden bovendien stemmen over de vraag of een bewering waar is. Afbeeldingen kunnen worden gelabeld als door AI gegenereerd.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen desinformatie en misinformatie?
De bedoeling is doorslaggevend. Desinformatie wordt bewust verspreid om te misleiden; misinformatie is onjuist maar wordt te goeder trouw gedeeld.
Wat moet ik doen als mensen die ik ken onjuiste berichten delen?
Reageer rustig en feitelijk, het liefst privé, en link naar een betrouwbare bron. Mensen publiekelijk beschamen maakt hen vaak juist defensiever.
Verwante begrippen
Verwante onderwerpen
Probeer Friendstime
Aanmelden duurt een minuut en is gratis.