Catfishing
Catfishing kimdir biriniň ynamyny ýa-da mähirini gazanmak üçin onlaýnda galp şahsyýet döretmekdir, köplenç ogurlanan suratlar we oýlanyp tapylan hekaýa bilen.
Catfishing näme?
Catfishing kimdir biriniň başga adam bilen gatnaşyk gurmak üçin onlaýnda oýlanyp tapylan ýa-da ogurlanan şahsyýeti ulanmagydyr. Suratlar adatça bu barada hiç zat bilmeýän hakyky adamlara degişli, durmuş hekaýasy bolsa oýlanyp tapylan. Sebäpler ýalňyzlykdan we gyzyklanmadan oýunlara, aldawa ýa-da şantaža çenli üýtgeýär. Adalga «Catfish» dokumental filmi arkaly giňden tanaldy.
Catfishing nähili işleýär
Catfisher-ler başda uly gyzyklanma görkezýär, üns bilen ýazýar we çalt ýakynlyk gurýar. Duşuşyk ýa-da wideo jaň bolsa hiç haçan bolmaýar: kamera döwük ýa-da hemişe bir zat çykýar. Bir wagtdan soň köplenç gyssagly ýagdaý döreýär we pul, sowgat kartlary ýa-da ýakyn suratlar soralýar. Hakyky duýgular döräp biljekdigi sebäpli, şübheleri kabul etmek kyn bolýar – catfishing-i şunça täsirli we täsir çekenler üçin şunça agyry edýän zat şol.
Nämä üns bermeli
Profil gaty kämil görünýän, diýen ýaly umumy kontaktlary ýok ýa-da adam wideo jaňlardan yzygiderli gaça durýan bolsa, seresap bol. Ters surat gözlegi profil suratynyň başga ýerde başga ad bilen peýda bolýandygyny görkezip biler. Şahsan tanamaýan adamlaryňa hiç haçan pul ýa-da ýakyn surat iberme. Şübhelenýän bolsaň, aragatnaşygy tamamla, habarlary we profil baglanyşygyny subutnama hökmünde sakla we profili habar ber. Aldaw ýa-da şantaž ýagdaýlarynda polisiýa kömek edip biler, maslahat merkezleri bolsa özüňi erbet duýsaň goldap biler.
Friendstime-da
Friendstime-da dostluk haýyşyny kabul etmelidigini beýleki adam özi çözýär. Gizlinlik sazlamalarynda saňa kimiň haýyş iberip biljekdigini saýlap bilersiň: dostlaryň dostlary opsiýasy bilen iň azyndan bir umumy dost bolmaly. Wideo jaňlary göni çatdan başladýarsyň – beýleki ujundaky adamyň hakykydygyny barlamagyň gowy ýoly. Profil şübheli görünse, ony profil menýusy arkaly, meselem, bezdirme sebäpli, habar ber; moderasiýa toparynyň adamlary şikaýaty barlaýar we bozulmalarda hasaplar togtadylýar. Adamy bloklamak aragatnaşygy tamamlaýar: dostluk we açyk haýyşlar aýrylýar, göni habarlar bolsa indi mümkin däl.
Köp berilýän soraglar
Onlaýnda tanyşan adamymyň hakykydygyny nädip bilip bolar?
Adamy göni görjek wideo jaňy sora we onuň yzygiderli gaça durýandygyna üns ber. Profil suratyny ters surat gözlegi bilen barlamak hem kömek edýär. Aldawy hiç haçan doly aýryp bolmaýar, ýöne yzly-yzyna birnäçe bahana aýdyň duýduryş alamatydyr.
Catfishing jenaýatmy?
Oýlanyp tapylan profil döretmek her ýagdaýda hökman jenaýat däl. Emma ol pul almak, kimdir birini şantaž etmek ýa-da başga adamlaryň suratlaryny we atlaryny rugsatsyz ulanmak üçin ulanylsa, jenaýat hereketleri ýa-da şahsy hukuklary bozmak bolup biler. Bu aýry ýagdaýa bagly; şübhe bolsa, maslahat al.
Catfisher-e aldanan bolsam näme etmeli?
Aragatnaşygy kes we has köp pul iberme. Habarlary, suratlary we profil baglanyşygyny subutnama hökmünde sakla, profili habar ber we ynanýan adamlaryň bilen gürleş – utanmagyň geregi ýok, sebäbi catfishing bilkastlaýyn aldawdyr. Pul iberilen bolsa ýa-da şantaž edilen bolsaň, polisiýa habar ber; maslahat merkezleri hem goldap biler.
Degişli terminler
Degişli temalar
Friendstime bilen tanyş
Agza bolmak bir minut alýar we mugt.