Netiket (netiquette)
Netiket internetde, meselem, çatlarda, forumlarda we sosial şebekelerde, sypaýy we hormatly özüňi alyp barşyň ýazylmadyk düzgünleridir.
Netiket näme?
Bu söz net (şebeke) we etiquette (edep) sözlerini birleşdirýär. Ol onlaýn aragatnaşykda gowy edebi aňladýar. Şeýle düzgünleriň ilkinji ýygyndylary Usenet ýaly jedelleşme forumlarynyň ilkinji döwründe peýda boldy we 1995-nji ýylda bu mowzukda giňden getirilýän resminama RFC 1855 çap edildi. Şu gün köp platformanyň, forumyň we toparyň şu esasy pikirlere daýanýan öz düzgünleri bar.
Esasy düzgünler
Her profiliň aňyrsynda adam bar, şonuň üçin onlaýn ýüzbe-ýüz gürrüňdeşlikdäki ýaly sypaýylyk ulanylýar. Baş harplar bilen ýazmak gygyrmak ýaly okalýar we ironiýa ses äheňi bolmazdan aňsat nädogry düşünilýär. Mowzukda galmak, maglumaty paýlaşmazdan öň barlamak we çeşmeleriňi görkezmek gerek. Başga adamlaryň suratlaryny, habarlaryny ýa-da şahsy maglumatlaryny olaryň razylygy bolmazdan çap etme we spam bilen köpçülikleýin habarlardan gaça dur.
Ýagdaý gyzanda
Jedelde jogap bermezden öň gysga durmak we tankydy adama däl-de, mazmuna gönükdirmek kömek edýär. Düşünişmezlikleri köplenç sorag bermek bilen aýdyňlaşdyryp bolýar. Öz ýalňyşlyklaryňy ykrar etmek we ötünç sorap köp ýagdaýy ýumşadýar. Bilkastlaýyn gyjyndyrmalary bütinleý äsgermezlik etmek iň gowusy; kemsidiji ýa-da haýbat atýan mazmuny ýene paýlaşmaly däl-de, şikaýat etmeli.
Friendstime-da
Friendstime-daky toparlarda düzgünleri admin-ler kesgitleýär. Admin-ler we moderatorlar agzalary dolandyrýar, postlary aýyrýar we ýapyk toparlar üçin goşulmak haýyşlaryny tassyklaýar. Düzgünleri bozýan mazmuny postuň, teswiriň ýa-da profiliň menýusy arkaly habar berip bolýar we şikaýatlary adamlar barlaýar. Çatda gynanýan bir zat ýazsaň, öz habarlaryňy hemmeler üçin pozup bilersiň.
Köp berilýän soraglar
Netiket borçlandyrýarmy?
Umumy netiket maslahatdyr. Borçlandyryjy zat degişli platformanyň ýa-da toparyň peýdalanyş şertleri we, elbetde, kanundyr, meselem, kemsitmeler ýa-da awtorlyk hukugy barada.
Baş harplar bilen ýazmak näme üçin gödek hasaplanýar?
Onlaýnda baş harplar gygyrmak hökmünde okalýar. Ünsi çekmek üçin aýry sözler adatça kabul edilýär, ýöne tutuş sözlemler çalt agressiw görünýär.
Degişli terminler
Degişli temalar
Friendstime bilen tanyş
Agza bolmak bir minut alýar we mugt.