Meme
Meme internetde gaýta-gaýta paýlaşylýan, uýgunlaşdyrylýan we täzeden düzülýän, köplenç gülküli surat, wideo ýa-da tekst bölegidir.
Meme näme?
Bu düşünjäni 1976-njy ýylda biolog Richard Dawkins «The Selfish Gene» kitabynda girizdi. Ol muny ideýalar, owazlar ýa-da jümleler ýaly, göçürmek arkaly ýaýraýan medeni birlikler üçin ulandy. Internetde bu söz esasan köp adamyň alyp uýgunlaşdyrýan mazmunyna degişlidir: üýtgeýän ýazgylar bilen meşhur surat, gysga wideolar, GIF-ler ýa-da gaýtalanýan jümleler. Söz «team» bilen gafiýalaşýar.
Memeler nähili işleýär
Meme tanamakdan güýç alýar: şablon täze tekst bilen ýa-da täze kontekstde gaýtadan ulanylýar we asyl nusgany bilýän her kim salgylanmany düşünýär. Şeýdip memeler jemgyýetçilik duýgusyny döredip, çylşyrymly temalary jemläp ýa-da tankydy gülki bilen aňladyp biler. Käbirleri sagatlaryň içinde dünýä boýunça ýaýraýar we şonça çalt ýitýär. Emma memeler mahabat, syýasy habarlar we dezinformasiýa üçin hem ulanylýar.
Hukuklar we hormat
Köp meme başga adamlaryň suratlaryna, filmlerine ýa-da wideo klipleriňe esaslanýar. Ýewropa Bileleşiginde awtorlyk hukugy parodiýa, karikatura we pastişe belli şertlerde rugsat berýär, Germaniýada bolsa 2021-nji ýyldan bäri olara aç-açan rugsat berilýär. Hukuklar henizem bozulyp biler, meselem, şahsy adamlar razylyksyz gülkünç edilende şahsyň öz şekiline bolan hukugy. Paýlaşmazdan öň memeniň kimdir biri açýandygyny ýa-da kemsidýändigini oýlan.
Friendstime-da
Friendstime-da post tekst, birnäçe surat, wideo ýa-da GIF öz içine alyp biler. Surat ýükleýärkäň ýerleşiş we EXIF maglumatlary awtomatiki aýrylýar. Surat emeli aň bilen döredilen ýa-da üýtgedilen bolsa, postlaýarkaň bir bellik düwmesini belläp bilersiň we surat degişli bellik alýar. Başga adamlary aýan edýän postlar barada şikaýat edip bolýar we şikaýatlary adamlar barlaýar.
Köp berilýän soraglar
Memeleri paýlaşmaga rugsat barmy?
Eýýäm çap edilen memeleri paýlaşmak gündelik durmuşda adaty zat. Hukuk taýdan bolsa bu aýry-aýry ýagdaýa bagly, meselem, başga adamlaryň suratlarynyň ulanylýandygy ýa-da şahslaryň aýan edilýändigi. Täjirçilik maksatly ulanylanda goşmaça seresaplyk gerek.
Meme sözi nireden gelýär?
Richard Dawkins ony 1976-njy ýylda grek dilindäki mimema, ýagny öýkünilen zat, sözünden alyp, gene bilen meňzeş eşidilsin diýip gysgaltdy.
Degişli terminler
Degişli temalar
Friendstime bilen tanyş
Agza bolmak bir minut alýar we mugt.